Thứ trưởng Bùi Xuân Khu: Quần áo của tôi đều là hàng dệt may Việt Nam, giầy Thái Bình, cũng là hàng Việt Nam

Ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam: Tôi thường xuyên dùng hàng Việt Nam.

Ông Nguyễn Mạnh Cường,Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam: Tôi cũng dùng hàng Việt Nam.

Các doanh nhân đều khẳng định việc sử dụng hàng Việt Nam.

MC: Vâng, rất nhiều người Việt Nam dùng hàng Việt, từ những vật dụng hàng ngày, tới sản phẩm may mặc, phương tiện đi lại…

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu:

Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam là chủ trương, cuộc vận động lớn của Đảng và Nhà nước. Trước đây, khi đất nước có chiến tranh, chúng ta có cuộc vận động "mỗi người làm việc bằng hai", "tất cả cho tiền tuyến"...

Ở các nước có nền  kinh tế phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản, họ cũng có cuộc vận động ưu tiên dùng hàng nội địa. Cuộc vận động người Việt ưu tiên dùng hàng Việt có ý nghĩa sâu sắc, được triển khai lâu dài và bền bỉ để cổ vũ chúng ta yêu chuộng, tôn vinh hàng Việt Nam, đồng thời khích lệ doanh nghiệp sản xuất tốt hơn, chất lượng cao hơn, khả năng cạnh tranh mạnh hơn, thương hiệu được người tiêu dùng mến mộ hơn. Sản xuất hàng hóa cho người Việt Nam dùng và tiến tới đẩy mạnh xuất khẩu.

Cuộc vận động còn thức tỉnh ý thức trách nhiệm, tự tôn dân tộc, tự lực tự cường của mỗi người Việt chúng ta.

Nếu làm tốt, mỗi người, mỗi gia đình, đơn vị đều quan tâm đến hàng Việt thì cuộc vận động này đem lại kết quả to lớn cho đất nước, cộng đồng doanh nghiệp và bản thân người tiêu dùng.

Trong thời điểm kinh tế suy thoái và khủng hoảng toàn cầu thì cuộc vận động càng có ý nghĩa lớn hơn. Bộ Công Thương vừa là cơ quan quản lý sản xuất, vừa chỉ đạo thực hiện lưu thông phân phối, xuất nhập khẩu, có vai trò và trách nhiệm rất lớn từ cuộc vận động này..

Chúng tôi mong rằng đồng bào ủng hộ, chung tay cùng ngành Công Thương thực hiện thành công cuộc vận động.

TS. Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam:

Nhìn những mô hình của những nước kém phát triển và những nước phát triển, chúng ta không phải quá lạc quan hay bi quan. Có rất nhiều Quốc gia lệ thuộc và kém phát triển trong điều kiện hội nhập, nếu chúng ta nghiên cứu kỹ đặc điểm của những nước này, và có thể rút ra 2 đặc điểm chính:

- Chủ yếu xuất khẩu nguyên vật liệu thô và sử dụng sức lao động rẻ;

- Luôn luôn trong trạng thái cung cấp hàng hóa có giá trị gia tăng thấp.

Còn những nước phát triển thậm chí không cần nguyên vật liệu, không cần nhiều nhà máy, mà họ có đội ngũ doanh nhân giỏi, có thể quản trị được tất cả nguồn lực trên toàn thế giới, có mạng lưới công nghệ tài chính đủ mạnh để bao bọc toàn thế giới.

Chương trình này rất hay là nếu chúng ta ủng hộ được xu thế phát triển để Việt Nam bứt phá thì đây là chương trình hội nhập  thành công. Liên quan đến Chương trình này, có 4 luận điểm đóng góp như sau:

1. Chương trình này nếu chỉ dừng lại ở góc độ truyền thông như thời gian vừa qua còn nhiều lúng túng, nhiều khi gây ra một số phản tác dụng.

2. Nếu để đi vào chiều sâu hơn nữa, thì phải có hỗ trợ cho doanh nghiệp. Cụ thể là: bắt đầu hình thành thương hiệu toàn cầu, như một số thương hiệu quốc gia, cà phê Trung Nguyên và hàng loạt các sản phẩm may mặc. Trên cơ sở đó tạo ra thương hiệu quốc gia bằng những thương hiệu sản phẩm quốc tế. Những thương hiệu này giống như những tập đoàn quốc tế, như Honda, Sony...  Phải khuyến khích họ trở thành những tập đoàn kinh tế lớn. Với chương trình này, chúng ta có thể xây dựng những thương hiệu toàn cầu, từ đó tạo ra đầu tầu kéo theo những thương hiệu khác. Tình yêu nước phải được cụ thể hóa thành những hành động như vậy.

3. Thay đổi tâm lý người tiêu dùng, như có 2 sản phẩm tương xứng nhau thì chúng ta nên mua hàng Việt Nam.

Ông Võ Văn Quyền, Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước Bộ Công Thương:

Độc giả: Trần Minh - Hà Nội

Hiện nay có một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng ưa chuộng hàng ngoại nhập cho dù chất lượng của hàng Việt Nam không thua kém. Vậy làm cách nào để thay đổi tâm lý trên?

Trả lời:

TS. Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam:

Tôi nghĩ để thay đổi tâm lý người tiêu dùng, phải nhìn từ hai góc độ:

Thứ nhất, từ phía cơ quan truyền thông cũng như các hội, ngành, tổ chức xã hội, tổ chức phi chính phủ…, cần đưa ý thức dùng hàng Việt vào trong nhà trường để tuyên truyền, giáo dục cho học sinh, sinh viên tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc bằng những hành động cụ thể, đóng góp cho sự phát triển đất nước.

Thứ hai, về doanh nghiệp, cũng phải thể hiện vai trò của mình như cam kết nâng cao chất lượng sản phẩm, có chương trình khuyến mại tốt và làm cho người tiêu dùng tin cậy.  Bên cạnh đó phải tăng cường có hiệu lực các biện pháp chống hàng giả, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng để nâng cao niềm tin vào hàng Việt Nam. Các doanh nghiệp cần phải chứng minh bằng những việc làm cụ thể trong thời gian tới.

Độc giả: Nguyễn Thị Vân Anh - Nữ 55 tuổi - Doanh nghiệp

Xin ông cho biết những chính sách chủ yếu của Bộ Công Thương thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”?

Trả lời:

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu:

Về chính sách mà bạn Vân Anh hỏi, tôi xin nói, từ trước tới nay, chúng ta có nhịp độ phát triển công nghiệp gia tăng cao hàng năm với tỷ trọng trong GDP ngày càng lớn, là nhờ các cơ chế, chính sách không chỉ riêng của Bộ Công Thương mà của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội.

Chính phủ đã có nhiều cơ chế chính sách để triển khai cuộc vận động này. Đối với Bộ Công Thương, chúng tôi cũng có những cơ chế, chính sách cụ thể như giúp doanh nghiệp sản xuất công nghiệp định hướng chiến lược mặt  hàng, quy hoạch, kế hoạch đầu tư, thị trường. Chúng tôi khuyến cáo những sản phẩm, lĩnh vực không nên đầu tư.

Đề người tiêu dùng mua hàng Việt, chúng tôi đưa ra các yêu cầu để doanh nghiệp phấn đấu, như quản lý sản phẩm theo các tiêu chuẩn ISO, SA, sản xuất các sản phẩm có chất lượng cao, quy trình quản lý chặt chẽ, đầu tư trang thiết bị tiên tiến để chúng ta ngày càng có nhiều hàng Việt Nam chất lượng cao.

Bộ Công Thương kiến nghị ban hành các chính sách hỗ trợ đầu tư cho doanh nghiệp đồng thời lắng nghe và tháo gỡ  khó khăn cho doanh nghiệp như khó khăn về thuế, hải quan, xuất nhập khẩu, mặt bằng… Bộ Công Thương cũng sẵn sàng cùng doanh nghiệp thực hiện các chương trình xúc tiến đầu tư, thương mại, kêu gọi doanh nghiệp nước ngoài có trình độ công nghệ, khả năng sản xuất mặt hàng tốt hơn tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam.

Bộ Công Thương kiến nghị với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các biện pháp tăng cường xúc tiến thương mại nội địa, đưa hàng Việt đến với người tiêu dùng. Tổ chức đưa hàng Việt tới vùng sâu, vùng xa.

Trách nhiệm của Bộ Công Thương, theo tôi, là rất lớn. Các cơ quan đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc, cơ quan thông tin đại chúng, nhân dân, toàn thể hệ thống chính trị đều được vận động nhưng người tổ chức thực hiện việc sản xuất tốt, phân phối, hậu mãi tốt chính là Bộ Công Thương.

Độc giả: Nguyễn Thị Vân Anh - Nữ 55 tuổi - Doanh nghiệp

Tôi rất muốn mua quần áo của các công ty Việt Nam, nhưng mẫu mã dành cho phái nữ vừa ít, vừa không hợp xu hướng thời đại. Lời giải này không khó nhưng tôi không hiểu tại sao doanh nghiệp trong nước chưa đáp ứng được?

Trả lời:

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần May 10:

Tôi cảm ơn chị Vân Anh đã đưa ra câu hỏi khó, câu hỏi khó mà trả lời được là rất quý, nhưng khó mà làm được còn quý hơn nhiều. Trước hết chưa có số liệu chính xác nói sức mua của nữ giới hay nam giới nhiều hơn nhưng theo kinh nghiệm thực tiễn thì công ty hay doanh nghiệp nào đạt được tiêu chí như của chị nêu thì không những phát triển mạnh mà còn phát triển rất tốt. Vì sức mua của phụ nữ nhiều hơn nam giới, vì phụ nữ thích sự thay đổi, đặc biệt trong lĩnh vực thời trang và trang sức.

Về phía May 10, chúng tôi đã có bộ phận chuyên may dành cho nữ. Để làm thế nào có hiệu quả thì chúng tôi cũng phải thực hiện từng bước. Hiện nay chúng tôi cứ 2 hoặc 3 tuần duyệt 1 bộ sưu tập nữ nhưng vì sức mua hạn chế nên chúng tôi học cách của các doanh nghiệp nước ngoài là sản xuất số lượng ít và liên tục thay đổi mẫu mã, đến khi các chị em mua nhiều hơn chúng tôi mới có thể sản xuất thường xuyên.

Vừa rồi tôi có tham dự hội chợ thời trang Las Vegas, Mỹ, khi đến trung tâm thời trang ở New York thì thấy rằng để có sản phẩm phục vụ đối tượng trong một tháng người ta đưa ra 800 bộ mẫu. 800 bộ đó sau khi đi vào sản xuất thì 80% được sản xuất rất nhanh và được bán ở các cửa hàng của tập đoàn may mặc của họ. Để có được tốc độ như vậy chị cũng có thể thấy đó là một thách thức đối với doanh nghiệp trong nước. Nhưng tôi tin các doanh nghiệp Việt Nam có thể làm được. Chúng tôi đang từng bước xây dựng và sẽ có thông tin cho chị sau. Hiện ở Hà Nam thì chúng tôi xin được khất lại, còn hiện ở Hà Nội chúng tôi đã có những sản phẩm được chị em ủng hộ, và tôi hy vọng các chị sẽ ủng hộ cho hàng May 10 nói riêng và hàng dệt may Việt Nam nói chung.

Ông Bùi Xuân Khu, Thứ trưởng Bộ Công Thương:

Tôi xin nói thêm, các sản phẩm may mặc nữ hiện nay trên thị trường không thiếu, mà còn nhiều hơn của nam giới, nhưng nhu cầu của nữ về kiểu dáng đa dạng, hợp thời trang thay đổi lớn trong khi nhu cầu nam giới đơn giản hơn nên sản xuất trang phục nam giới dễ hơn cho nữ giới. Có người hỏi tôi sao không lo thị trường nội địa mà cứ xuất khẩu, tôi xin nói là quốc gia phải có xuất khẩu, lợi ích quốc gia mới được tăng cường. Còn theo phân công lao động, các cửa hàng may đo, doanh nghiệp nhỏ không đủ sức, đủ điều kiện xuất khẩu thì có thể phục vụ tốt thị trường nội địa.

Hiện nay một số doanh nghiệp ở Tiền Giang, Hải Dương, Hải Phòng toàn may hàng nữ nhưng đều là các sản phẩm dành cho xuất khẩu. Vì vậy, theo tôi, May 10 nên hướng tới thị trường nữ trong nước hơn.

Ông Võ Văn Quyền – Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước Bộ Công Thương:

Tôi nghĩ ở đây là khâu tổ chức phân phối ở các tỉnh chưa tốt bên cạnh truyền thông quảng bá…

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ – Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cà phê Trung Nguyên:

Thứ trướng Bùi Xuân Khu:

Chúng ta đã tổ chức bình chọn hàng Việt Nam chất lượng cao trong 14 năm qua, đó là khích lệ rất lớn cho doanh nghiệp. Hiện thị trường không thiếu hàng cho người thu nhập thấp.

Chính phủ đã giao Bộ Công Thương thiết lập hệ thống phân phối 10 mặt hàng thiết yếu để bình ổn thị trường. Còn những mặt hàng khác thì doanh nghiệp cung ứng theo nhu cầu thị trường.  Anh Nam đặt ra bài toán "chất lượng ngoại giá nội" cực kỳ khó giải đối với doanh nghiệp. Cổ nhân có câu "tiền nào của ấy"!.

Ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam bổ sung:

Cuộc vận động là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, thể hiện việc Nhà nước rất quan tâm phát triển sản xuất trong nước và tạo sức mua nội địa ngày càng cao. Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến chị Huyền (Tổng Giám đốc Công ty CP May10), là doanh nghiệp phải tự vận động, chứng minh cho người tiêu dùng biết rằng hàng của họ phù hợp sức mua, thị hiếu của người Việt Nam.

Điều mà tôi băn khoăn, về giá cả, chúng ta hội nhập rất nhanh nhưng tiền lương và  sức mua hội nhập chậm cho nên tạo cảm giác giá cả thị trường quá cao, không đủ sức mua sản phẩm cao cấp. Đây là quá trình chuyển đổi lâu dài. Không phải phụ thuộc vào ý muốn của ai.

TS. Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam:

Thứ nhất, tôi cho rằng thị trường phân khúc là đúng, không có doanh nghiệp nào đáp ứng mọi nhu cầu của con người được. Doanh nghiệp có thể đáp ứng thị trường bậc cao, bậc trung, như vậy kinh tế thị trường mới đáp ứng nhu cầu đa dạng.

Thứ hai là vẫn có thể chấp nhận chất lượng ngoại giá nội được khi doanh nghiệp đạt được hiệu quả kinh tế theo quy mô tức là số lượng người tiêu dùng tăng lên thì chi phí cố định trên một đơn vị sản phẩm sẽ giảm, khi đó giá thành hạ.  Cho nên trả lời câu hỏi giá nội chất lượng ngoại phụ thuộc vào người tiêu dùng chứ không chỉ phụ thuộc vào doanh nghiệp. Tôi đề nghị người tiêu dùng ủng hộ doanh nghiệp thì mới có chuyện chất lượng ngoại giá nội.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Bùi Xuân Khu:  

Tôi đồng tình ý kiến anh Cường, câu chuyện chất lượng ngoại giá nội là bài toán khó nhưng không phải không có lời giải. Hiện nay chúng ta có nhiều mặt hàng tốt hơn hàng ngoại. Theo một khảo sát gần đây, lưu học sinh về nước cho biết rất nhiều mặt hàng Việt Nam chất lượng ngoại giá nội được thanh niên yêu thích. Đây là thông điệp để các bạn trẻ có cái nhìn công bằng với hàng nội của chúng ta.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần May 10: 

Dệt may chúng tôi đang phấn đấu sản xuất 100% từ nguyên phụ liệu trong nước. Với góc độ là nhà cung cấp may mặc phục vụ người tiêu dùng Việt Nam, tôi khẳng định May 10 luôn đặt người tiêu dùng Việt Nam lên vị trí hàng đầu với chất lượng tốt nhất, tình cảm cao nhất.

Ông Nguyễn Văn Phụng, Phó Vụ trưởng, Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính: 

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu với nền kinh tế thế giới, nền kinh tế chúng ta có độ mở rất cao, cho nên việc hàng ngoại xâm nhập thị trường trong nước là chuyện bình thường. Trong bối cảnh đó chúng ta thực hiện cuộc vận động như thế nào?

Đứng ở góc độ cơ quan quản lý nhà nước, chúng ta không thể phân biệt đối xử giữa hàng nội và hàng ngoại vì như thế không phù hợp với các cam kết gia nhập WTO. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể áp dụng các biện pháp về thuế quan, phi thuế quan trong phạm vi cam kết WTO mà vẫn bảo vệ hàng hóa trong nước. Ví dụ, Luật thuế giá trị gia tăng đã mở rộng diện chịu thuế đối với hàng nhập khẩu. Đó là một trong những kênh đảm bảo hàng trong nước có điều kiện phát triển. Trong phạm vi cho phép, chúng ta vẫn giữ mức thuế nhập khẩu theo lộ trình cam kết để bảo vệ hàng hóa trong nước. Bên cạnh đó, tăng cường các biện pháp kiểm tra chống nạn hàng giả, hàng nhập lậu.

Điều quan trọng nhất cần nhấn mạnh là Nhà nước có cơ chế chính sách tài chính khuyến khích doanh nghiệp trong nước phát triển sản xuất, nâng cao khả năng cạnh tranh với hàng ngoại nhập. Thực tế, nhiều mặt hàng của Việt Nam đã đứng vững trên thị trường nội địa và cạnh tranh tốt với hàng ngoại.

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu trao đổi thêm:

Khi Việt Nam gia nhập WTO, Bộ Công Thương chuẩn bị các phương án ứng phó với thời điểm 1/1/2009 khi Việt Nam mở cửa thị trường bán lẻ. Trong quá trình đó, chúng tôi thấy không xảy ra những biến động lớn trên thị trường như nhiều người lo lắng trước đó.

Chúng tôi vui mừng nhận thấy hàng Việt Nam có rất nhiều tiến bộ, đã dần dần thay thế hàng ngoại nhập.

Chúng ta có các chính sách mới hỗ trợ doanh nghiệp mà không vi phạm cam kết gia nhập WTO. Bước vào cuộc vận động này, chúng ta càng thêm tin tưởng hàng Việt Nam sẽ ngày càng tốt hơn và trở thành niềm tự hào của người Việt Nam.

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu:

Theo tôi phải cả hai. Ngày trước cũng có một câu hỏi là “Tại sao người Việt Nam mình chưa chuộng dùng hàng Việt Nam? ”. Bởi vì tâm lý sính ngoại. Thậm chí có sản phẩm như hàng may mặc, may ẩu, gắn mác ngoại vào mà người tiêu dùng cứ tưởng là hàng ngoại thật và mua. Trong khi đó hàng của mình chất lượng không tồi vì hàng dệt may của chúng ta xuất khẩu năm nay đạt kim ngạch khoảng 9,3 tỷ USD. Đến Mỹ, châu Âu, có thể thấy rất nhiều hàng dệt may của Việt Nam. 

Về phía doanh nghiệp, không thể bắt người tiêu dùng sử dụng hàng kém chất lượng, giá cả không phù hợp. Nhà sản xuất  phải có trách nhiệm cao hơn. Phải chăm lo đầu tư, chăm lo quản trị, chất lượng, thương hiệu, hậu mãi thì dân mới tin dùng. Khi người tiêu dùng ủng hộ sẽ là động lực cho nhà sản xuất, nhưng nhà sản xuất vẫn phải là người đi đầu.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần May 10:

Nếu doanh nghiệp lấy cốt lõi chất lượng, quan tâm đến người tiêu dùng từ thiết kế đến dịch vụ thì dần dần người tiêu dùng cũng sẽ nhận ra. Trước tiên doanh nghiệp cần phải tự củng cố và chứng minh cho người tiêu dùng biết giá trị thật do mình mang lại. Còn nếu cứ vận động mà mang lại chất lượng giả thì sự vận động sẽ không có ý nghĩa.

Từ năm 2000, May 10 đã có sự bảo vệ cho người tiêu dùng, mà bảo vệ người tiêu dùng là bảo vệ chính doanh nghiệp và ngược lại. Từ lúc đó, doanh nghiệp chúng tôi đã có nhãn chống hàng giả và sợi chống hàng giả, để nếu xảy ra tranh chấp, chúng tôi có thể khẳng định ngay sản phẩm đó có phải là May 10 hay không. 

Đối với người tiêu dùng cần nhìn nhận đúng. Hiện nay có hiện tượng cùng sản phẩm chất lượng như nhau nhưng người tiêu dùng vẫn mua sản phẩm có gắn mác ngoại mà không biết rõ nguồn gốc, chất lượng ra sao với giá gấp 5 lần thực tế.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cà phê Trung Nguyên góp ý:

Doanh nghiệp cần phải lưu ý hệ thống phân phối, nếu tất cả hệ thống phân phối do nước ngoài kiểm soát thì “cái gì nằm trên kệ thì sống, còn rơi khỏi kệ sẽ bị triệt tiêu”. Nhiều doanh nghiệp nước ngoài hùng mạnh là nhờ có những trung tâm nghiên cứu tâm sinh lý của người tiêu dùng.

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu:

Nói là "ưu tiên" để muốn người dân đề cao tự tôn dân tộc. Nếu người tiêu dùng đứng trước hai sản phẩm tương đương thì ưu tiên lựa chọn hàng Việt Nam.  Đây là động thái kích thích nền kinh tế, giúp doanh nghiệp vươn lên trong điều kiện hội nhập.

Ưu tiên thứ hai là làm thay đổi tâm lý sính hàng ngoại. Như vậy, chất lượng hàng Việt Nam cần tốt hơn, hậu mãi chu đáo hơn, người tiêu dùng sẽ ủng hộ.

Chúng tôi mong muốn thông qua diễn đàn này, mỗi người Việt Nam quan tâm hơn, ưu tiên hơn để hàng Việt Nam “cất cánh” trong những năm tới.